Brainstoriming for dummies

Brainstorming is een sociaal proces bedoeld om ideeën te genereren. Het is moeilijk om echte innovatie in je eentje te realiseren. Veel grote uitvindingen zijn door zonderlingen achteraf in een schuurtje bedacht, maar met brainstormen is dat ook voor ons een stuk eenvoudiger. Het combineren van kennis, verschil van inzicht en brainpower maakt dat mogelijk.

Het faciliteren van een brainstormsessie is niet zo moeilijk. Met een paar vuistregels boek je al snel resultaat en naar mate je meer ervaring er in krijgt, worden het resultaat nog beter.

Brainstorming for dummies:

  1. Doel
    Stel voorafgaand aan de sessie vast wat je wilt bereiken. Welk probleem wil je oplossen, welk resultaat wil je bereiken? Communiceer dit in een vroeg stadium naar de deelnemers.
  2. Basisregels
    Als het de eerste keer is dat je gaat brainstormen kun je in de uitnodiging voor de sessie de basisregels vermelden:
    Geen kritiek tijdens de brainstorm. Als op gegenereerde ideeën kritiek volgt, is dit funest voor het creatieve proces.

    • Er wordt direct ingezoomd op details en deelnemers voelen druk om met sociaal wenselijke (en minder creatieve) oplossingen te komen.
    • Er zijn geen belemmeringen. Haalbaarheid is geen issue: kwantiteit is belangrijk. Beoordeling op kwaliteit en toepasbaarheid komt na de brainstorm aan de orde.
    • Er vind altijd maar één discussie tegelijk plaats. Het is de bedoeling om je door elkaars ideeën te laten inspireren. Discussies aan de zijlijn zijn niet bevorderlijk voor het proces. De kans is groot dat mensen oplossingen aan het bekritiseren of verdedigen zijn.Herhaal deze regels altijd aan het begin van de sessie.
  3. Faciliteiten
    Zorg voor een prettige, comfortabele omgeving. Kies een ruimte die normaliter niet voor saaie of vervelende bezigheden wordt gebruikt. Er moet voldoende catering klaar staan, liefst met veel cafeïne en kunstmatige kleurstoffen. Een centrale verzamelplaats voor de ideeën is essentieel. Dit moet voor alle deelnemers goed te zien zijn. Attributen op tafel kunnen handig zijn om elkaar concepten uit te leggen. Vaak voldoen suikerklontjes en asbakken hiervoor al prima.
  4. Samenstelling
    Nodig personen uit waarvan je verwacht dat ze een goede bijdrage kunnen leveren. Een groepsgrootte van 6 tot 10 mensen is optimaal.
  5. Uitvoering
    • Facilitator
      Dat kan de manager zelf zijn. Als je wat “bazig” bent (hier is wat zelfkennis voor nodig), kun je beter iemand van een andere afdeling hiervoor vragen. Het is belangrijk dat deze persoon goed kan luisteren en de basisregels scherp in de gaten houdt.
    • Momentum
      Een brainstormsessie zal langzaam beginnen en later op gang komen. Het belangrijk dit momentum er in te houden. Bemoei je er niet tegenaan als de vaart er in zit. Als het tempo lijkt terug te lopen, zijn er een paar truuks die je kunt toepassen om het proces weer aan te jagen.
      Nummeren
      Nummer de genoemde ideeën. Valt het aantal bij een onderwerp tegen, moedig de deelnemers aan om van de drie suggesties in ieder geval vijf te maken.
      Tegengestelden
      Vraag iets te bedenken wat juist het tegenovergestelde van het doel zou bewerkstelligen. Dit geeft vaak weer nieuwe inzichten over het behalen van het werkelijke doel.
      Roadblocks
      Bij de basisregels staat vermeld dat er geen belemmeringen zijn. Benadruk dat door onzinnig ruime randvoorwaarden te noemen. Als het project 12 miljard euro mag kosten en in doorlooptijd 25 jaar mag duren, welke mogelijkheden zien we dan? Andersom werkt dit ook vaak goed: het budget is nu 300 euro en het moet vanmiddag rond zijn, wat zouden we daar dan voor kunnen doen?
      Prijs voor meest creatieve idee
      Laat aan het begin van de sessie zien welke maffe prijs klaar staat voor diegene die het meest creatieve idee heeft. Je kunt tussentijds laten weten wie op dat moment in aanmerking komt voor de prijs.
  6. Opvolging
    Dit maakt eigenlijk geen onderdeel meer uit van het brainstormproces, maar is erg belangrijk om de volgende sessie te laten slagen. Reserveer kort na de brainstormsessie tijd om de verkregen input te ordenen en te beoordelen. Als de deelnemers ook de beslissers zijn, kan dat aansluitend. Las in dat geval een korte pauze in, zodat helder is wanneer wel en wanneer geen kritiek geleverd mag worden. In ieder geval zul je door moeten pakken en de deelnemers op de hoogte moeten houden van de vervolgacties. Het kan geen kwaad om intern binnen het bedrijf de nodige ruchtbaarheid te geven aan de briljante oplossing die uit de sessie is ontstaan. Als de opvolging onvoldoende is, zal dat zeker in een volgende sessie te merken zijn!

Leestips:
Scott Berkun – How to run a Brainstorming Meeting
Fast Company – Seven Secrets to Good Brainstorming
100 Online Brainstorming Tools to Help You Think Outside the Box